{"id":629,"date":"2017-09-06T10:31:52","date_gmt":"2017-09-06T08:31:52","guid":{"rendered":"http:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/?p=629"},"modified":"2017-09-06T13:02:31","modified_gmt":"2017-09-06T11:02:31","slug":"ksztaltowanie-sie-ras-psow-cz-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/pl\/ksztaltowanie-sie-ras-psow-cz-2\/","title":{"rendered":"Kszta\u0142towanie si\u0119 ras ps\u00f3w cz.2"},"content":{"rendered":"

\u00a0Kszta\u0142towanie si\u0119 ras ps\u00f3w cz.2<\/h2>\n
\"\"<\/a>

National Geographic<\/p><\/div>\n

Rasa a podgatunek, rasy naturalne, inbred jako g\u0142\u00f3wne narz\u0119dzie w selekcji hodowlanej, pocz\u0105tki systematycznej hodowli, powstanie poj\u0119cia „rasowy”.<\/p>\n

<\/p>\n

Rasa a podgatunek<\/h3>\n
\"\"

Dingo (Canis lupus dingo) pair feeding on kangaroo carcass (Canis lupus dingo)<\/p><\/div>\n

Nale\u017cy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy rozwojem r\u00f3\u017cnych ras, a istnieniem podgatunk\u00f3w. Podgatunek powstaje, gdy subpopulacja nale\u017c\u0105ca do danego gatunku ewoluuje w izolacji geograficznej od pozosta\u0142ych populacji, r\u00f3\u017cnicuj\u0105c si\u0119 morfologicznie, a czasem r\u00f3wnie\u017c behawioralnie (Case, 2010). Przyk\u0142adem s\u0105 tu psy dingo (Canis familiaris dingo), kt\u00f3re s\u0105 wt\u00f3rnie zdzicza\u0142ym psem domowym, a tak\u017ce \u015bpiewaj\u0105ce psy z Nowej Gwinei (Canis familiaris hallstromi). Jak podkre\u015bla Case (2010), w odr\u00f3\u017cnieniu do podgatunku, rasy psa s\u0105 zaliczane do jednego gatunku Canis familiaris.<\/p>\n

\"\"

Psy z Karoliny<\/p><\/div>\n

Ciekawym zjawiskiem s\u0105 tak\u017ce rasy powsta\u0142e naturalnie<\/strong>, wyniku dzia\u0142ania specyficznych warunk\u00f3w \u015brodowiska, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142a dana populacja i jej (przynajmniej cz\u0119\u015bciowej) izolacji od innych populacji. Rasy powsta\u0142e w ten spos\u00f3b nie by\u0142y poddawane intensywniej selekcji sztucznej, jak mia\u0142o to miejsce w przypadku wi\u0119kszo\u015bci istniej\u0105cych dzi\u015b ras ps\u00f3w, ale powstawa\u0142y w skutek przystosowa\u0144 do \u017cycia w danych warunkach \u015brodowiska, u boku cz\u0142owieka.<\/p>\n

\"\"

Samojed<\/p><\/div>\n

Nie s\u0105 wt\u00f3rnie zdzicza\u0142e. Posiadaj\u0105 typowe dla rasy zinbredowanie<\/strong> i zwi\u0105zane z nim podobie\u0144stwo osobnik\u00f3w w obr\u0119bie populacji-rasy, kt\u00f3re jest wynikiem efektu za\u0142o\u017cyciela<\/em>. Przyk\u0142adem takiej naturalnej rasy jest wyst\u0119puj\u0105cy w po\u0142udniowych stanach USA, pies z Karoliny\u00a0<\/strong>(Case, 2010), a tak\u017ce tak popularne dzisiaj mastify tybeta\u0144skie, samojedy, basenji (Fiszdon i Kaleta, 2002).<\/p>\n

Boski inbred\"\"<\/h3>\n

Powszechnie wiadomo, \u017ce psy okre\u015blonej rasy charakteryzuje wysoki wska\u017anik pokrewie\u0144stwa, a w wyniku tego zbli\u017cony fenotyp oraz wsp\u00f3lne cechy charakteru. Podstaw\u0105 wykreowania nowej rasy, na drodze sztucznej selekcji by\u0142y zawsze kojarzenia krewniacze, nierzadko kazirodcze. W ten spos\u00f3b cz\u0142owiek najszybciej uzyskiwa\u0142 wzmocnienie cech, na kt\u00f3rych mu zale\u017ca\u0142o, wypieraj\u0105c szereg alleli warunkuj\u0105cych niepo\u017c\u0105dane cechy fenotypu b\u0105d\u017a charakteru.<\/p>\n

Obecnie jednak, hodowcy staraj\u0105 si\u0119 zredukowa\u0107 zbyt wysoki wska\u017anik inbredu<\/strong> (ang. inbreeding \u2013 kojarzenia w pokrewie\u0144stwie) w obr\u0119bie rasy, gdy\u017c jak wiadomo, zmienno\u015b\u0107 genetyczna, kt\u00f3r\u0105 redukuje wysokie pokrewie\u0144stwo, jest podstawowym czynnikiem zabezpieczaj\u0105cym populacj\u0119 \u201eod nag\u0142ych zmian \u015brodowiskowych\u201d w przysz\u0142o\u015bci. Im wy\u017cszy inbred, tym mniejsza elastyczno\u015b\u0107 populacji w zakresie dostosowywania\u00a0<\/em>si\u0119 do nowych warunk\u00f3w \u015brodowiska<\/em>, poniewa\u017c krewniacze kojarzenia wypieraj\u0105, w genotypie takiego potomstwa, udzia\u0142 par heterozygotycznych, preferuj\u0105c uk\u0142ad par homozygotycznych. Ponad to, \u0142atwa i szybka ekspresja po\u017c\u0105danych cech fenotypowych b\u0105d\u017a behawioralnych, poprzez inbred, niesie te\u017c za sob\u0105 konsekwencj\u0119 r\u00f3wnie szybkiej i \u0142atwej ekspresji\u00a0chor\u00f3b genetycznych (g\u0142\u00f3wnie autosomalnych recesywnych). Potomstwo powsta\u0142e w wyniku krewniaczego kojarzenia mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno wybitne pod wzgl\u0119dem preferowanych cech, ale r\u00f3wnocze\u015bnie cz\u0119\u015b\u0107 miotu mo\u017ce by\u0107 obci\u0105\u017cona efektem ujawnienia si\u0119 gen\u00f3w niekorzystnych. W wyniku tego mo\u017ce doj\u015b\u0107 do ekspresji choroby warunkowanej recesywnie, sprz\u0119\u017conej z genami warunkuj\u0105cymi preferowan\u0105 w hodowli cech\u0119. Przy wysokim wska\u017aniku inbredu istnieje r\u00f3wnie\u017c ryzyko os\u0142abienia potomstwa wskutek depresji inbredowej (Kosowska, 2010).<\/p>\n

Powstanie poj\u0119cia „rasowy” – pocz\u0105tki systematycznej hodowli<\/h3>\n

Jak podaj\u0105 Fiszdon i Kaleta (2002), na podstawie bada\u0144 archeologicznych wyodr\u0119bniono kilka r\u00f3\u017cnych od siebie, prymitywnych form psa, b\u0119d\u0105cymi protoplastami g\u0142\u00f3wnych grup istniej\u0105cych dzisiaj ras ps\u00f3w:<\/p>\n