{"id":568,"date":"2017-09-02T17:51:07","date_gmt":"2017-09-02T15:51:07","guid":{"rendered":"http:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/?p=568"},"modified":"2026-02-22T14:44:07","modified_gmt":"2026-02-22T13:44:07","slug":"domestykacja-a-zmiany-metaboliczne-u-psa-dlaczego-pies-nie-zywi-sie-jak-wilk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/pl\/domestykacja-a-zmiany-metaboliczne-u-psa-dlaczego-pies-nie-zywi-sie-jak-wilk\/","title":{"rendered":"Domestykacja a zmiany metaboliczne u psa – dlaczego pies nie \u017cywi si\u0119 jak wilk…?"},"content":{"rendered":"

Domestykacja a zmiany metaboliczne u psa – dlaczego pies nie \u017cywi si\u0119 jak wilk…?<\/strong><\/h2>\n
\"\"<\/a>

PictureByPali – DeviantArt<\/p><\/div>\n

Aby m\u00f3c koegzystowa\u0107 w pobli\u017cu ludzkich osad, pra-pies musia\u0142\u00a0nie tylko prze\u0142ama\u0107 l\u0119k do ludzi, ale tak\u017ce tak dostosowa\u0107 organizm, by by\u0107 w stanie\u00a0maksymalnie wykorzystywa\u0107 znajdowany na \u015bmietniskach pokarm. Modyfikacji uleg\u0142y niekt\u00f3re szlaki metaboliczne, pojawi\u0142y si\u0119 nowe zdolno\u015bci trawienne. To prawdziwa ewolucja gatunkowa, jak\u0105 musia\u0142 przej\u015b\u0107 protoplasta psa, by sta\u0107 si\u0119 ostatecznie zwierz\u0119ciem domowym!<\/p>\n

<\/p>\n

Metaboliczna ewolucja!
\n\"\"<\/h3>\n

Populacj\u0119 mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za oswojon\u0105, gdy pra-pies lepiej przystosowa\u0142 si\u0119 do \u017cywienia resztkami oraz rozmna\u017cania w blisko\u015bci cz\u0142owieka, zmieniaj\u0105c si\u0119 z drapie\u017cnika poluj\u0105cego w \u015bwietnie zgranym stadzie, na p\u00f3\u0142 samotnego padlino\u017cerc\u0119-komensala. Rozwa\u017caj\u0105c preferencje pokarmowe psa, nale\u017cy zastanowi\u0107 si\u0119, czym by\u0142y owe \u201eresztki\u201d pokarm\u00f3w, wyrzucane na obrze\u017ca osady przez ludzi.<\/p>\n

Poniewa\u017c osadnictwo nierozerwalnie zwi\u0105zane jest z pocz\u0105tkiem rolnictwa i z zak\u0142adaniem pierwszych gospodarstw, trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce 13 000 \u2013 17 000 lat temu na diet\u0119 ludzi nie sk\u0142ada\u0142o si\u0119 ju\u017c tylko mi\u0119so upolowanych zwierz\u0105t, natomiast znaczn\u0105 jej cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142a ro\u015blinno\u015b\u0107 uprawiana przez osadnik\u00f3w (Bosch i wsp., 2015).<\/p>\n

Dob\u00f3r naturalny selekcjonuj\u0105cy pierwotne psowate, w kierunku wytworzenia pierwszej populacji ps\u00f3w wioskowych, kierowany by\u0142 nie tylko rozmiarem psa i redukcj\u0105 jego zapotrzebowania energetycznego, ale musia\u0142 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c ukierunkowany na pewne specyficzne zdolno\u015bci metaboliczne, pozwalaj\u0105ce lepiej trawi\u0107 skrobi\u0119 ro\u015blinn\u0105.<\/p>\n

Prze\u0142omowe geny\u00a0AMY2B, MGAM, SGLT1<\/h3>\n

\"\"Jak podaje w swojej publikacji Bosch i wsp. (2015) najnowsze badania wykazuj\u0105, \u017ce selekcja naturalna na pewno by\u0142a ukierunkowana na obecno\u015b\u0107 trzech gen\u00f3w w genotypie \u00f3wczesnych pra-ps\u00f3w<\/strong> (AMY2B, MGAM, SGLT1), kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw\u00a0<\/strong>na strawno\u015b\u0107 skrobi w dwunastnicy oraz wychwyt glukozy z krwiobiegu<\/strong>. W ten spos\u00f3b dob\u00f3r naturalny wyposa\u017cy\u0142 wszystkie psy wioskowe w zdecydowanie lepsze zdolno\u015bci do od\u017cywiania si\u0119 resztkami, w por\u00f3wnaniu z ich dzikimi kuzynami – wilkami.
\nNiesamowite odkrycie! Ot\u00f3\u017c mamy namacalny dow\u00f3d na to, \u017ce zaiste pies, po tylu tysi\u0105cach lat \u017cycia u boku cz\u0142owieka przeszed\u0142 prawdziwa metaboliczn\u0105 ewolucj\u0119!<\/p>\n

Ale pytanie brzmi – czy „pies” to gatunek sp\u00f3jny, u kt\u00f3rego domestykacja przebiega\u0142a jednakowo w ka\u017cdym miejscu na Ziemi…?<\/em><\/p>\n

Psy wioskowe vs. psy koczownik\u00f3w a ich zdolno\u015bci trawienia skrobi.<\/h3>\n
\"\"

Museum replication featuring J\u014dmon warriors hunting with dogs.<\/p><\/div>\n

\"\"

Malowid\u0142o \u015bcienne w jaskini przedstawiaj\u0105ce polowanie z psami<\/p><\/div>\n

U\u017cytkowanie pierwszych ps\u00f3w by\u0142o naprawd\u0119 r\u00f3\u017cnorodne i opr\u00f3cz wa\u0142\u0119saj\u0105cych si\u0119 wiejskich populacji, cz\u0119\u015b\u0107 ps\u00f3w \u017cy\u0142a w plemionach, kt\u00f3re nadal \u017cywi\u0142y si\u0119 tylko upolowan\u0105 zwierzyn\u0105 (Bosch i wsp. 2015). Dla takich ludzi, psy by\u0142y wa\u017cnym narz\u0119dziem u\u0142atwiaj\u0105cym tropienie, zabicie i transport zwierzyny. Cz\u0119sto to od ps\u00f3w zale\u017ca\u0142o, czy plemi\u0119 b\u0119dzie mia\u0142o co je\u015b\u0107. W zwi\u0105zku z tym, takie psy, po udanym polowaniu by\u0142y sowicie nagradzane, maj\u0105c sw\u00f3j udzia\u0142 w cz\u0119\u015bci upolowanej zwierzyny. Logicznym tokiem my\u015blenia, ich organizmy nie mia\u0142y potrzeby dostosowywania si\u0119 do od\u017cywiania pokarmem ro\u015blinnym.\"\"<\/p>\n

Husky nie trawi skrobi…? Gen\u00a0AMY2B<\/strong><\/h3>\n

\"\"Bosch i wsp. (2015) zaznaczaj\u0105, \u017ce wyst\u0119puje wiele alleli genu AMY2B<\/strong>, a ich liczba jest zr\u00f3\u017cnicowana w zale\u017cno\u015bci od rasy<\/strong>. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c takie rasy ps\u00f3w, kt\u00f3re nie posiadaj\u0105\u00a0<\/strong>\u017cadnych odmian tego genu<\/strong>, b\u0105d\u017a posiadaj\u0105 nieliczne. Jako przyk\u0142ad podawane s\u0105 tu dzikie psy dingo i bardzo popularna w dzisiejszych czasach rasa ps\u00f3w \u2013 siberian husky<\/strong>. Poniewa\u017c obecno\u015b\u0107 genu AMY2B warunkuje lepsz\u0105 strawno\u015b\u0107 skrobi, wnioskowa\u0107 mo\u017cna, \u017ce psy rasy husky syberyjski \u017cy\u0142y u boku \u0142owc\u00f3w-zbieraczy, a nie rolnik\u00f3w. Prawdopodobnie w podobnej sytuacji s\u0105 wszystkie rasy\u00a0ps\u00f3w p\u00f3\u0142nocnych oraz wiele ras wywodz\u0105cych si\u0119 od ps\u00f3w plemion koczowniczych (kt\u00f3re nie przesz\u0142y na osiad\u0142y tryb \u017cycia).<\/p>\n

Najnowsze badania pokazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zdolno\u015b\u0107 syntetyzowania odpowiednich ilo\u015bci wa\u017cnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, takich jak niacyna, tauryna i arginina nie zosta\u0142a zmodyfikowana poprzez udomowienie (Bosh i wsp., 2015). Wyj\u0105tek od tej regu\u0142y stanowi\u0105 prawdopodobnie niekt\u00f3re rasy ps\u00f3w.<\/p>\n

\"\"Wiadomo, \u017ce u ameryka\u0144skich cocker spanieli oraz u nowofundland\u00f3w charakterystyczny jest niski poziom tauryny we krwi<\/strong>, co u ameryka\u0144skich cocker\u00f3w mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 wyst\u0119puj\u0105cej cz\u0119sto kardiomiopatii rozstrzeniowej<\/strong> (Kulasek i wsp., 2005).<\/p>\n

Te dosy\u0107 ciekawe spostrze\u017cenia mo\u017cna by rozszerzy\u0107 o badania na pozosta\u0142ych rasach dr\u0119czonych przez t\u0119 wad\u0119 budowy serca. Czy u bokser\u00f3w r\u00f3wnie\u017c kardiomiopatia rozstrzeniowa mo\u017ce mie\u0107\u00a0swoje pod\u0142o\u017ce w wyst\u0119puj\u0105cym niskim poziomie tauryny? I czy problem z tym aminokwasem maj\u0105 pozosta\u0142e rasy ps\u00f3w obci\u0105\u017cone wada genetyczn\u0105…? Jest to niew\u0105tpliwie ciekawy temat do dalszych bada\u0144.\u00a0<\/em><\/p>\n

Czy pies jest wszystko\u017cerny?\"\"<\/h3>\n

Podczas gdy moda na BARF szaleje w najlepsze, w mi\u0119dzyczasie trwaj\u0105 liczne\u00a0debaty naukowe roztrz\u0105saj\u0105ce zagadnienie – czy psa nale\u017cy traktowa\u0107 jako gatunek mi\u0119so\u017cerny czy wszystko\u017cerny?<\/em><\/p>\n

Jak podaje Bosch i wsp. (2015), pod wzgl\u0119dem metabolizmu, psy domowe posiadaj\u0105 pewne cechy wsp\u00f3lne z kotami,<\/strong> kt\u00f3re
\ns\u0105 obligatoryjnymi mi\u0119so\u017cercami<\/strong>. Jako przyk\u0142ady podaje brak enzymu amylazy \u015blinowej<\/strong>, kt\u00f3ry rozpoczyna wst\u0119pne trawienie w\u0119glowodan\u00f3w<\/strong>, a tak\u017ce sprz\u0119ganie kwas\u00f3w<\/strong>
\n\u017c\u00f3\u0142ciowych<\/strong> przed wydaleniem z w\u0105troby przy udziale tauryny<\/strong> (co zwi\u0119ksza ich rozpuszczalno\u015b\u0107 i poprawia zdolno\u015bci emulguj\u0105ce) oraz zdolno\u015b\u0107 do syntezy witaminy D3. Wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 obu gatunk\u00f3w jest kr\u00f3tki i prosty przew\u00f3d pokarmowy.<\/strong><\/p>\n

Z kolei adaptacje metaboliczne ps\u00f3w, takie jak oszcz\u0119dna gospodarka bia\u0142kowa<\/strong> czy zdolno\u015b\u0107 do syntezy niacyny,<\/strong> u\u0142atwiaj\u0105 przetrwanie w czasach ma\u0142ej dost\u0119pno\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i co ciekawe, s\u0105 podobne do tych obserwowanych u wszystko\u017cerc\u00f3w<\/strong>. Zwierz\u0119ta wszystko\u017cerne, takie jak \u015bwinie czy szczury, nie s\u0105 wstanie przetrwa\u0107 takich okres\u00f3w g\u0142od\u00f3wek, jakich do\u015bwiadczaj\u0105 wilki, aczkolwiek s\u0105 w stanie dostosowa\u0107 si\u0119 do specyfikacji rodzaju i ilo\u015bci zjadanego pokarmu, zar\u00f3wno ro\u015blinnego jak i zwierz\u0119cego, kt\u00f3re mog\u0105 wynika\u0107 z ich sezonowo\u015bci (Bosch i wsp., 2015).<\/p>\n

Psy, zaliczane s\u0105 obecnie do wszystko\u017cerc\u00f3w<\/strong> na podstawie cech, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 je od mi\u0119so\u017cernych kot\u00f3w. Bosch i wsp. (2015) stawiaj\u0105 hipotez\u0119, \u017ce owe cechy \u201ewszystko\u017cerc\u00f3w\u201d
\newoluowa\u0142y z modelu funkcjonowania dzikich psowatych, zwanym modelem \u201euczty i syto\u015bci<\/em>\u201d\u00a0.\"\"<\/p>\n

Ryc. 1. Cechy charakterystyczne dla mi\u0119so\u017cerc\u00f3w i wszystko\u017cerc\u00f3w u wsp\u00f3\u0142czesnych ps\u00f3w (Bosch i wsp. 2015). Kolorem pomara\u0144czowym zaznaczono cechy wsp\u00f3lne dla ps\u00f3w i kot\u00f3w. Na bia\u0142ym tle oznaczono cechy wyst\u0119puj\u0105ce u dzikich wilk\u00f3w: kolorem niebieskim s\u0105 opisane cechy umo\u017cliwiaj\u0105ce przetrwanie okresu g\u0142odu, zielonym przydatne w maksymalnym wykorzystaniu okresu \u201euczty\u201d. Na szaro zosta\u0142a opisana cecha, kt\u00f3ra zosta\u0142a wykszta\u0142cona wskutek domestykacji.<\/p>\n

Idealna dieta<\/h3>\n

Przede wszystkim – indywidualna dla rasy, a nawet osobnika. Nie ma jednej diety dobrej dla wszystkich ras ps\u00f3w.<\/p>\n

A teraz, wracaj\u0105c do tematu r\u00f3\u017cnej zdolno\u015bci metabolizowania m.in. skrobi ro\u015blinnej w zale\u017cno\u015bci od rasy psa z jak\u0105 mamy do czynienia, nale\u017ca\u0142oby zada\u0107 sobie pytanie – jak ewoluowa\u0142y poszczeg\u00f3lne grupy ras? Jaka by\u0142a geneza ich powstania?
\nTylko zrozumienie „korzeni” naszego pupila pozwoli nam dobra\u0107 odpowiedni\u0105 dla niego diet\u0119.
\nS\u0105 rasy ps\u00f3w, kt\u00f3re preferuj\u0105 model \u017cywienia zbli\u017cony do tego, jaki wyst\u0119puje u dzikich wilk\u00f3w. S\u0105 z kolei te\u017c takie, kt\u00f3re bardzo \u017ale znosz\u0105 wysok\u0105 poda\u017c surowego mi\u0119sa i pomimo dobrych\u00a0ch\u0119ci w\u0142a\u015bciciela, czuj\u0105 du\u017cy dyskomfort \u017cywi\u0105c si\u0119 \u00a0BARFem.<\/p>\n

Dlatego kolejnym tematem b\u0119dzie „Kszta\u0142towanie si\u0119 ras ps\u00f3w<\/strong><\/a>” . \ud83d\ude09<\/p>\n

\"\"

pinterest.com<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Bibliografia:<\/h4>\n