{"id":329,"date":"2017-04-07T22:09:55","date_gmt":"2017-04-07T20:09:55","guid":{"rendered":"http:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/?p=329"},"modified":"2020-04-02T18:03:38","modified_gmt":"2020-04-02T16:03:38","slug":"inbred-outcross-a-zdrowie-psow-rasowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/pl\/inbred-outcross-a-zdrowie-psow-rasowych\/","title":{"rendered":"Inbred, outcross a zdrowie ps\u00f3w rasowych"},"content":{"rendered":"

Inbred, outcross a zdrowie ps\u00f3w rasowych<\/h2>\n

O tym czym jest inbred<\/strong> a czym outcross<\/strong> w hodowli ps\u00f3w rasowych\u00a0i jaki jest wp\u0142yw obu metod na zdrowie<\/strong> potomstwa.<\/p>\n

\"\"<\/a>

http:\/\/en.engormix.com<\/p><\/div>\n

<\/p>\n

-„A jak wysoki jest wska\u017anik inbredu u Pani suki? ” – <\/em>zapyta\u0142am razu pewnego kobiet\u0119, kt\u00f3ra w poczekalni weterynaryjnej opowiada\u0142a mi o nieustannych problemach rozrodczych swojej suki.<\/p>\n

-„Eeeee…..” –<\/em> to by\u0142a ca\u0142o\u015b\u0107 wypowiedzi + wielkie wytrzeszcz na twarzy kobiety.<\/p>\n

Czyli temat powszechnie znany w\u015br\u00f3d hodowc\u00f3w. \ud83d\ude00<\/p>\n

Mo\u017ce brzmi to zabawnie, gdy si\u0119 o tym m\u00f3wi w zabawny spos\u00f3b. Ale prawda jest taka, \u017ce rozmna\u017canie ps\u00f3w to nie budowanie z klock\u00f3w lego. Przez g\u0142upot\u0119 czy brak wiedzy (tak, hipotetycznie to dwa r\u00f3\u017cnie poj\u0119cia) mo\u017cemy sprowadzi\u0107 wiele cierpienia zar\u00f3wno na rozmna\u017cane psy jak i ich potomstwo.<\/p>\n

Znajomo\u015b\u0107 metod hodowlanych to moim zdaniem absolutne minimum u prawdziwego hodowcy.<\/p>\n

Brak wizji hodowlanej, u os\u00f3b zajmuj\u0105cych si\u0119 rozmna\u017caniem swoich ps\u00f3w (celowo nie u\u017cywam poj\u0119cia „hodowc\u00f3w”), brak wizji tego, co chc\u0105 uzyska\u0107 takim a nie innym kojarzeniem, burzy mi krew w \u017cy\u0142ach. A przechodz\u0105c do wiedzy…<\/p>\n

Po pierwsze – co w rasie „piszczy”?<\/h3>\n

Zawsze pierwszym, co przyci\u0105ga nas do konkretnej rasy jest wygl\u0105d<\/strong> (czyli eksterier<\/strong>). Potem charakter<\/strong> lub wygl\u0105d+charakter.\u00a0<\/strong>I gdy te dwa filary ju\u017c stoj\u0105, zaczynamy si\u0119 zag\u0142\u0119bia\u0107, jakie choroby genetyczne dr\u0119cz\u0105 upatrzona ras\u0119 ps\u00f3w… .<\/p>\n

To nie mit, \u017ce kundel bury jest zdrowszy ni\u017c pies rasowy. Oczywi\u015bcie \u201ezdrowszy<\/em>\u201d nie znaczy mniej wra\u017cliwy na choroby zaka\u017ane. Kundel to przede wszystkim bardzo bogaty genotyp, dzi\u0119ki kt\u00f3remu prawdopodobie\u0144stwo ujawnienia si\u0119 chor\u00f3b genetycznych jest znacznie ni\u017csze, ni\u017c w przypadku ps\u00f3w rasowych.\u00a0Wszystkie\u00a0rasy ps\u00f3w, czy to powsta\u0142e na skutek selekcji hodowlanej prowadzonej \u015bwiadomie przez cz\u0142owieka (selekcja sztuczna<\/em>) czy te\u017c powsta\u0142e na skutek selekcji naturalnej<\/em> maj\u0105 wsp\u00f3lny mianownik w postaci wysokiego inbredu<\/strong>.<\/p>\n

Inbred<\/h3>\n

\"\"<\/p>\n

Generalnie inbred<\/strong> (ang. inbreed<\/em> \u2013 wsobny) to wska\u017anik spokrewnienia mi\u0119dzy danymi osobnikami. Rasa<\/strong> to populacja ps\u00f3w spokrewnionych mniej lub bardziej, a te powsta\u0142e sztucznie, w swojej genezie maj\u0105 zawsze kojarzenia kazirodcze. Kojarzenia krewniacze s\u0105 podstaw\u0105 w kreowaniu rasy<\/strong> czy linii hodowlanych, gdy\u017c pozwalaj\u0105 wyeliminowa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 alleli wyst\u0119puj\u0105cych w genotypie<\/strong>, poprzez preferowanie uk\u0142ad\u00f3w homozygotycznych. W przek\u0142adzie \u201ena nasze\u201d hodowca w ten spos\u00f3b pozbywa si\u0119 z genotypu cech, kt\u00f3re z jego punktu widzenia<\/strong>\u00a0s\u0105 niepo\u017c\u0105dane, a zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0119powania u potomstwa cech po\u017c\u0105danych. Dzi\u0119ki temu populacja staje si\u0119 jednolita pod wzgl\u0119dem wygl\u0105du i charakteru. Jednak taka homozygotyczna populacja jest bardzo ma\u0142o elastyczna i nie ma szans na szybkie dostosowanie si\u0119 do zmiennych warunk\u00f3w \u015brodowiska. Jest to cecha istotna przy zarz\u0105dzaniu dzikimi populacjami, a poniewa\u017c rasowe psy to jednak sztuczny wytw\u00f3r, dlatego nie jest to a\u017c tak istotne dla hodowc\u00f3w.<\/p>\n

Przy kreowaniu nowej rasy stosowano „hardcorowe” inbredowanie – krycia kazirodcze „matka x syn” etc., by w ekspresowym tempie ustabilizowa\u0107 cechy, kt\u00f3re uda\u0142o si\u0119 w tych osobnikach wychwyci\u0107. Niemniej, kolejnym etapem jest rozbudowa populacji i d\u0105\u017cenie do obni\u017cenia wska\u017anika inbredu, czyli do mo\u017cliwie jak najmniejszego spokrewnienia mi\u0119dzy osobnikami. Dlaczego?<\/p>\n

Opr\u00f3cz spadku elastyczno\u015bci populacji wysoki inbred daje znacznie dotkliwsze efekty, w postaci wy\u017cszej cz\u0119stotliwo\u015bci ujawniania si\u0119 chor\u00f3b genetycznych u rasowego potomstwa.<\/h2>\n

Poza tym, wysokozinbredowane osobniki cz\u0119sto cierpi\u0105 na spadek odporno\u015bci. St\u0105d by\u0107 mo\u017ce wzi\u0119\u0142o si\u0119 przekonanie, \u017ce kundle s\u0105 mniej chorowite – wci\u0105\u017c spotykam hodowc\u00f3w starej daty, twierdz\u0105cych, \u017ce „tylko kojarzenia krewniacze dadz\u0105 championa”… . Nie zgadzam si\u0119.<\/p>\n

Outcross<\/h3>\n
\"\"

http:\/\/www.thedogplace.org – outbreeding \ud83d\ude42<\/p><\/div>\n

Jako\u015b tak przyj\u0119\u0142o si\u0119 w \u015brodowisku kynologicznym, \u017ce zawsze gdy rozmawiam na temat metod outbreeding’ owych, wszystkie je podpinam pod jedn\u0105 nazw\u0119 – „outcrossing<\/strong>” . Jak pokazuje wykres, kt\u00f3ry wrzuci\u0142am na pocz\u0105tku wpisu, sam outbreeding zawiera w sobie wiele subtermin\u00f3w, w zale\u017cno\u015bci od tego, czego dokonujemy – obni\u017cania pokrewie\u0144stwa w obr\u0119bie konkretnych linii hodowlanych, wymieszania linii hodowlanych, czy wymieszania w obr\u0119bie ras ( tego ostatniego zazwyczaj dokonuj\u0105 kreatorzy\u00a0nowych ras – takich jak np. Biewer Yorkshire Terrier A la Pom Pom, Australijski Silky Terrier, Australijki Labradoodle, etc.). Gdy rozmawiamy o outcrossowych kojarzeniach, mamy zwykle na my\u015bli dzia\u0142ania w obr\u0119bie rasy, na bardzo zbli\u017conych pod wzgl\u0119dem eksterieru osobnikach, ale pochodz\u0105cych z zupe\u0142nie odr\u0119bnych linii hodowlanych.<\/p>\n

„Z\u0142y” inbred<\/h3>\n

Inbred ostatnimi laty jest mocno demonizowany jako metoda hodowlana. Czasem, czytaj\u0105c r\u00f3\u017cne materia\u0142y w sieci, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce inbred to metoda przestarza\u0142a, natomiast outcross jest „przysz\u0142o\u015bci\u0105 narodu”.<\/p>\n

Z tego co wiem, kraje skandynawskie s\u0105 wielkimi zwolennikami outcross’owych kojarze\u0144 – lub ujmuj\u0105c inaczej, s\u0105 gor\u0105cymi przeciwnikami inbredu. Du\u017c\u0105 wag\u0119 przyk\u0142adaj\u0105 do zdrowia ps\u00f3w i obrali to za priorytet w swoich d\u0105\u017ceniach hodowlanych. C\u00f3\u017c… Zdrowie jest mega istotne, ale to specyficzne cechy eksterieru i charakteru sprawiaj\u0105, \u017ce rozmawiamy o tej a nie innej rasie<\/strong>, zamiast rozmawia\u0107 o zdrowym kundlu burym. Te najwa\u017cniejsze „cechy rasowe” ps\u00f3w, s\u0105 zwykle jak listki na wietrze – ci\u0119\u017cko je utrzyma\u0107. Wystarczy je rozcie\u0144czy\u0107 innymi allelami, by fenotyp psa (jego wygl\u0105d, ale i tak\u017ce charakter) rozmy\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie, a owe „pere\u0142ki” przepad\u0142y jak kamienie rzucone w wod\u0119.<\/p>\n

Metoda na championa<\/h3>\n

Nie zgadzam si\u0119 z twierdzeniem, \u017ce tylko krycia krewniacze stworz\u0105 nam championa. Z outcross’owego kojarzenia mi\u0119dzy dwoma pi\u0119knymi osobnikami r\u00f3wnie\u017c mo\u017cemy dochowa\u0107 si\u0119 wybitnych szczeni\u0105t. Ale co po tych psach si\u0119 narodzi, jakie b\u0119dzie potomstwo dalszych generacji…? To zagadka. I im dalej od pokrewie\u0144stwa, tym zagadka staje si\u0119 bardziej zawi\u0142a, bo g\u0105szcz najprzer\u00f3\u017cniejszych cech ro\u015bnie, rozbudowuj\u0105c genotyp naszych ps\u00f3w. W ich genach mo\u017ce drzema\u0107 wszystko i tylko przypadek sprawi\u0142, \u017ce pewne szczeni\u0119 otrzyma\u0142o takie a nie inne cechy. Urodzi\u0142o si\u0119 pi\u0119kne i zr\u00f3wnowa\u017cone, ale w jego genotypie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c cechy mniej warto\u015bciowe. Na wystawach ocenia si\u0119 jedynie fenotyp i p\u00f3ki co nie w\u0142adamy mo\u017cliwo\u015bciami przebadania genotypu ps\u00f3w wzd\u0142u\u017c i wszerz. Wyznaczenie tego,\u00a0jakie allele danych gen\u00f3w posiadaj\u0105 konkretne osobniki, by\u0142oby 100% okre\u015bleniem warto\u015bci hodowlanej psa. P\u00f3ki co, s\u0105 to kynologiczne szklane domy. Ale post\u0119p in\u017cynierii genetycznej mknie niczym sygna\u0142 \u015bwiat\u0142owodem, wi\u0119c to tylko kwestia czasu… . \ud83d\ude09<\/p>\n

Z\u0142ota r\u00f3wnowaga<\/h3>\n

\"\"<\/p>\n

Dla mnie s\u0105 ni\u0105 kojarzenia w obr\u0119bie danej linii, utrzymuj\u0105ce po\u017c\u0105dane przez nas cechy lub – dla wizjoner\u00f3w – ciekawe kojarzenia outcross’owe, z kt\u00f3rych w dalszym etapie b\u0119dziemy wyprowadza\u0107 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 lini\u0119, z uwzgl\u0119dnieniem interesuj\u0105cych nas cech. Kojarzenia na bardzo wysokim inbredzie, kazirodcze w obr\u0119bie jednej, ustabilizowanej ju\u017c rasy – s\u0105 b\u0142\u0119dem. Prowadz\u0105 do niepotrzebnego obni\u017cenia odporno\u015bci u potomstwa, nios\u0105c dodatkowo ryzyko ujawnienia wszelki wad genetycznych, jakie „siedz\u0105” w genotypie przodk\u00f3w.<\/p>\n

Zatem pewien poziom pokrewie\u0144stwa powinien utrzymywa\u0107 si\u0119 zawsze, je\u015bli zale\u017cy nam na zachowaniu konkretnych cech. A maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jednocze\u015bnie ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b genetycznych jest wy\u017csze, ni\u017c ma to miejsce w przypadku ps\u00f3w niespokrewnionych, hodowcy trzymaj\u0105 r\u0119k\u0119 na pulsie – badaj\u0105c swoje psy w kierunku tych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych.<\/p>\n

Diagnostyka<\/h3>\n

I na koniec pewna konkluzja, kt\u00f3ra powinni mie\u0107 na uwadze wszyscy nabywcy szczeni\u0105t:<\/p>\n

Badania diagnostyczne\u00a0maj\u0105 na celu wyeliminowanie z hodowli ps\u00f3w chorych.\u00a0Niestety, \u017cadne badania nie daj\u0105 100% gwarancji zdrowia u przysz\u0142ych szczeni\u0105t, poniewa\u017c nie jest to wykrywanie chor\u00f3b w genotypie psa, a jedynie diagnostyka wyst\u0119powania lub nie konkretnych zmian chorobowych<\/strong>. Ponadto, \u00a0np. w przypadku dysplazji staw\u00f3w biodrowych, mo\u017cemy jedynie okre\u015bli\u0107, jaki jest stan na dan\u0105 chwil\u0119 i czy u osobnika wyst\u0119puje podatno\u015b\u0107 na dysplazj\u0119 czy nie. Czasem u ps\u00f3w, kt\u00f3re ma\u0142o si\u0119 ruszaj\u0105 i nie pracuj\u0105 u\u017cytkowo, podatno\u015b\u0107 wyst\u0119puje, ale pies do ko\u0144ca \u017cycia b\u0119dzie mie\u0107 \u015bwietne wyniki prze\u015bwietlenia. I dopiero u jego potomk\u00f3w, gdy b\u0119d\u0105 mocno aktywni, wyjd\u0105 na \u015bwiat\u0142o dzienne problemy z \u00a0dysplazj\u0105. Dlatego nawet maj\u0105c w rodowodzie wszystkich przodk\u00f3w z wynikiem HD A, nie mamy 100% pewno\u015bci, \u017ce nasz skacz\u0105cy za frisbee pies za kilka lat nie stanie si\u0119 kalek\u0105. No niestety. Dysplazj\u0119 tak naprawd\u0119 wyklucza\u0142by szereg bada\u0144, powtarzanych w cyklu co kilka lat. Pytanie tylko, czy przy okazji nie odpad\u0142aby po\u0142owa hodowanej populacji… ?<\/p>\n

<\/h3>\n

Wpis \u00a0na temat bada\u0144 wykonywanych u ps\u00f3w rasowych – w przysz\u0142o\u015bci (teraz mi dzieci \u017cy\u0107 nie daj\u0105, a mamy 22:35! :O ) .<\/h4>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Inbred, outcross a zdrowie ps\u00f3w rasowych O tym czym jest inbred a czym outcross w hodowli ps\u00f3w rasowych\u00a0i jaki jest wp\u0142yw obu metod na zdrowie potomstwa.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[241,243,245,247,49,249,251,253,255,69,257,176,259,261,263,265],"class_list":["post-329","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii-pl","tag-charakter-pl","tag-choroby-genetyczne-pl","tag-eksterier-pl","tag-genotyp-pl","tag-hodowla-pl","tag-hodowlane-pl","tag-inbred-pl","tag-metody-pl","tag-outcross-pl","tag-pies-pl","tag-psow-pl","tag-rasowy","tag-rasy-pl","tag-rownowaga-pl","tag-wyglad-pl","tag-zlota-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=329"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/329\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/paradisespiritkennel.com\/blogging\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}